Empty

Total: £0.00
Book

Az Gozashte-ha-ye Iran

از گذشته‌های ایران
Publisher: 
Author(s): 
Zhale Amuzagar
Text Language: 
Persian
Edition: 
1
Publication Year: 
2017
Total Pages: 
531
Size (cm): 
18 x 24
Dewey Class: 
8fa4.62
Subject Tags: 
History

Available format(s)

Hardback
(SKU: BPH432051)
964-16-5193-5
9641651935
978-964-165-193-2
9789641651932

Price:£25.00

این کتاب دربرگیرنده تعدادی از مقالات ژاله آموزگار است که در شش بخش ایرانشهر، سنگ‌نوشته‌ها و متون کهن، شاهنامه و اسطوره، خدمتگزاران فرهنگ ایران، نقدها و بررسی‌ها و گفتگوها گردآوری شده است.

ساختار نوشته‌ها در مجموعه مقالات با کتاب مستقل یکسان نیست. کتاب با موضوعی واحد هویت مستقل خود را دارد، در حالی که هر مقاله از مجموعۀ مقالات خود واحد مستقلی است و از آنجا که مقاله‌ها در تاریخ‌های مختلف و در نشریات مختلف به چاپ رسیده‌اند، گاهی تکرارهایی نیز در آنها دیده می‌شود.

بخش اول این کتاب با عنوان «ایرانشهر» دربرگیرنده‌ی چهار نوشتار است. در اولین نوشتار درباره‌ی ایران و ایرانشهر سخن گفته شده است. در این نوشتار می‌خوانیم: «محدوده‌ای که در آن می‌توان از فرهنگ ایرانی سخن به میان آورد، با مرزهای سیاسی امروز همخوانی ندارد. در مسائل فرهنگی می‌توان مرزها را به‌راحتی کنار گذاشت و با صمیمیت تمام در سایه خویشاوندی‌های قومی، زبانی، اشتراک باورها و رفتارها و آداب و سنن از کنار هم بودن لذت برد. در گذشته‌های دور فرهنگ ایرانی محدوده‌ی بزرگی را دربر می‌گرفت. از شرق تا کناره‌های سیحون و جیحون پیش می‌رفت؛ از شمال تا قفقاز و استپ‌های جنوبی روسیه را شامل می‌شد؛ در غرب تا آن سوی میان‌رودان ادامه می‌یافت و در جنوب چشم به دریای نیلگون فارس و عمان می‌دوخت». (ص ۱۱)

«سنگ‌نوشته‌ها و متون کهن» عنوان بخش دوم کتاب را شامل می‌شود که در آن چهارده نوشتار آورده شده است. یکی از نوشتارهای این بخش درباره‌ی واژه‌ی «سپنج» و کاربرد آن است. در بخشی از این نوشتار می‌خوانیم: «در متون پهلوی این واژه بسامد فراوان ندارد و در کتاب‌های عمده‌ی پهلوی مانند بندهش، گزیده‌های زادسپرم، دینکرد و .... این واژه نیامده است. کاربرد آن بیشتر در اندرزنامه‌های پهلوی است. یک بار در اندرز دانایان به مزدیسنان آمده است و چند بار در دادستان مینوی خرد. در بند ۲۰ به بعد اندرز دانایان به مزدیسنان، سپنج در مفهوم گذران و موقتی است: هر که چنین دید، چرا دل بندد اندر جهان و گیتی را به سپنج ندارد». (ص ۱۷۲)

«شاهنامه و اسطوره» عنوان بخش سوم کتاب را با چهارده نوشتار به خود اختصاص داده است. خویشکاری فردوسی، نگاهی دیگر به نبرد رستم و اسفندیار، کیومرث، جم و .... عناوین نوشتارهای این بخش را شکل می‌دهند. در یکی از نوشتارهای این بخش جلوه‌های زن در تاریخ زندگی زردشت بررسی شده است. در این نوشتار آمده است: «فره که نمونه اصلی هویت و اصالت پیامبری زردشت است، تنها از طریق دوغدو مادر زردشت در وجود او تجلی خواهد یافت.» در دینکرد هفتم آمده است: «.... آن فره برای آفرینش زردشت، از پیش اورمزد به روشنی بی‌پایان فرود آمد و از روشنی بی‌پایان به خورشید، از خورشید به ماه، از ماه به ستارگان و از ستارگان به آتشی که در خانۀ زوئیش بود و از آن آتش به زوئیش، زن فراهیم روان رسید، چون آن دختر که مادر زردشت بود، زاده شد». وجود این فره دوغدو را نورانی کرد. در دینکرد پنجم آمده است: «در درازنای زندگی، هرگاه مادر زردشت از خانه خویش به جایی می‌رفت، آن فره مانند پرتو آتش، بلند و ستبر، به سرزمین‌های دور، روشنی، نور و فروغ می‌داد». (ص ۲۹۷)

بخش چهارم این کتاب با عنوان «خدمتگزاران فرهنگ ایران» به نوشتارهایی در تجلیل از پورداود، دهخدا، فردوسی، آرتور کریستن‌سن، هرمز میلانیان و .... اختصاص یافته است. یکی از نوشتارهای این بخش با عنوان «بانویی نستوه» در بزرگداشت پری صابری است. در این نوشتار آمده است: «هنرمند اثری می‌آفریند؛ ولی کار هنرمندی کارستان است که در شرایط نامناسب و در زیر فشارهای گوناگون به خلق اثری بپردازد. شاهکارها معمولاً در شرایط نامناسب خلق می‌شوند. پری صابری هم در زمینی پرسنگلاخ قدم گذاشت. جرئت، همت و جسارت خود را به کار گرفت. با مهارتی خاص دوباره رنگ و حریر و زیبایی و حرکات موزون را آرام‌آرام به روی صحنه آورد و صدای لطیف زن را کنار آوای مردان به گوش تماشاچیان رساند. صحنه‌ی تئاتر به دست او پس از مدت‌ها رنگین شد و آهنگین. هنر ارزنده‌ی دیگر او این بود که با موضوعات اصیلی که برای آثار نمایشی‌اش برگزید، پلی شد میان شاهکارهای ادبی و گنجینه‌های کم‌نظیر سرزمین ما». (ص ۴۰۱)

نقدها و بررسی با چهارده نوشتار و گفتگوها با شش نوشتار بخش‌های دیگر این کتاب را شکل می‌دهند.